دو خوانش متضاد از کف بیت‌کوین؛ چک در برابر کوون
بازار بیت‌کوین آرام و کم‌نوسان شده است. جیمز چک این آرامش را خودِ استدلال صعودی می‌داند؛ بنجامین کوون می‌گوید ساعت چرخه به پنجرهٔ کف رسیده، اما شرط‌های کلاسیک کف هنوز کامل نشده‌اند. داده‌ها یکی است؛ نتیجه‌ها برعکس.
۱) صحنهٔ مشترک؛ دو تحلیلگر، یک داده
بیت‌کوین از سقف نزدیک ۱۲۶ هزار دلار در اکتبر ۲۰۲۵ فاصله گرفته و در آخرین روزهای اکتبر ۲۰۲۶ حوالی ۷۷ هزار دلار معامله می‌شود؛ در ۳۰ اکتبر تا ۷۶٬۴۰۰ دلار پایین رفت و حوالی ۷۷٬۱۰۰ دلار بسته شد. این ریزش، سومین پای یک الگوی سه‌کفی است که از ابتدای سال شکل گرفته: کف سه‌ماههٔ اول در فوریه، کف تابستان در ژوئیه، و حالا نزول سه‌ماههٔ چهارم. اختلاف دو خوانش این پرونده بر سر «قیمت» نیست؛ بر سر معنای همین آرامش و همین نزول است: آیا بازار دارد بالغ می‌شود، یا هنوز به تخلیهٔ نهایی نرسیده است؟
| زمان | رویداد | عدد کلیدی |
|---|---|---|
| ۲۶ مهر (۱۸ اکتبر) | بسته‌شدن هفتگی بیت‌کوین روی ۸۲٬۰۰۲ دلار، سطح تقریبی ۸۳ هزار دلار را که کوون از سپتامبر زیر نظر داشت، شکست. بسته‌شدن هفتگی ۲۵ اکتبر هم روی ۸۰٬۰۴۸ دلار آمد. | دو بسته‌شدن هفتگی زیر ۸۳ هزار دلار |
| ۱ آبان (۲۳ اکتبر) | ETFهای اسپات بیت‌کوین آمریکا در یک روز بیش از ۶۳۵ میلیون دلار خروجی ثبت کردند. | خروج یک‌روزه: بیش از ۶۳۵ میلیون دلار |
| ۵ آبان (۲۷ اکتبر) | جیمز چک، بنیان‌گذار Checkonchain و تحلیلگر پیشین گلاسنود، در برنامهٔ Honest Money Show خوانش خود را عرضه کرد: «سکون بیت‌کوین، قوی‌ترین استدلال صعودی آن است.» | نوسان تحقق‌یافتهٔ یک‌ماهه: ۲۵٫۲ درصد |
| ۶ آبان (۲۸ اکتبر) | گزارش هفتگی آن‌چین گلاسنود منتشر شد: باند ۸۴ تا ۸۵ هزار دلار همچنان سقف است و از ژانویه فقط پنج بسته‌شدن روزانه بالای آن ثبت شده است. | فقط ۵ بسته‌شدن روزانه بالای ۸۵ هزار دلار در سال |
| ۷ آبان (۲۹ اکتبر) | کی یونگ جو، بنیان‌گذار CryptoQuant، صدای سوم را منتشر کرد: ورودی خالص ETFها از ابتدای سال نزدیک صفر است، اما قیمت فقط حدود ۷ درصد پایین آمده است. | ورودی خالص سالانهٔ ETF: نزدیک صفر |
| ۸ آبان (۳۰ اکتبر) | بنجامین کوون در ویدیو و یادداشت پژوهشی همان روزش از «پنجرهٔ کف‌سازی» گفت؛ بیت‌کوین در روز ۳۸۹ چرخه قرار گرفت، نزدیک به چرخهٔ ۲۰۱۴–۲۰۱۵ که در روز ۴۰۶ کف زد. | روز ۳۸۹ چرخه؛ کف الگو: روز ۴۰۶ |
۲) خوانش اول — جیمز چک: سکون، نشانهٔ بلوغ است
خوانش چک — که این‌جا فقط به‌عنوان خوانش خود او نقل می‌شود — از یک عدد شروع می‌کند: نوسان تحقق‌یافتهٔ یک‌ماههٔ بیت‌کوین به ۲۵٫۲ درصد رسیده است؛ سطحی که آخرین بار در تابستان ۲۰۲۳ دیده شد و به دادهٔ گلاسنود، از سال ۲۰۱۵ تاکنون فقط در حدود ۵ درصد روزها بازار آرام‌تر از امروز بوده است. باند نوسان سالانه هم از حدود ۵۵ تا ۷۸ درصد در میانهٔ ۲۰۲۲ به حدود ۳۰ تا ۵۲ درصد باریک شده است. جملهٔ محوری او در آن گفت‌وگو این بود: «عادی خواهد شد، بچه‌ها؛ و این صعودی‌ترین اتفاقی است که می‌تواند برای بیت‌کوین بیفتد.»
- بازار خرسی کم‌عمق‌تر: ریزش این چرخه از سقف ۱۲۶ هزار دلار تا حوالی ۵۸ هزار دلار در پایان ژوئن، حدود ۵۴ درصد بود؛ در برابر ۸۴ درصد در ۲۰۱۸ و ۷۷ درصد در ۲۰۲۲. به خوانش چک، بازار نزدیک ۶۰ هزار دلار کف کرد، نه ۴۰ هزار دلار، چون ریسک وجودی دارایی کمتر شده و سرمایه‌گذاران کمتری انتظار نابودی آن را دارند.
- وال‌استریت در آستانه: جی‌پی‌مورگان در چشم‌انداز بلندمدت ۲۰۲۷ خود (منتشرشده در ۱۹ اکتبر) برای نخستین بار بیت‌کوین را وارد کرد و بازده سالانهٔ ۱۰ درصدی برای آن پیش‌بینی کرد؛ بالاتر از سهام بزرگ آمریکا با ۷٫۵ درصد و طلا با ۵٫۵ درصد. اما همان بانک، بیت‌کوین را به پرتفوی‌های الگوی خود راه نداد و نوسان تاریخی ۵۵ درصدی — تقریباً سه برابر سهام و طلا — و همبستگی ناپایدار را دلیل آورد. به گفتهٔ چک، حتی اگر میانگین تخصیص پرتفوی‌های الگو فقط به ۲ درصد برسد، حجم عظیمی از سرمایه وارد بازار می‌شود؛ و خوانش ماهانهٔ گلاسنود (۲۵٫۲ درصد) هم‌اکنون کمتر از نصف آن فرض بلندمدت ۵۵ درصدی است.
- کف، فرایند است نه قیمت: چک کف را فرایندی شش تا هفت‌ماهه می‌داند، نه یک نقطهٔ قیمتی واحد؛ به گفتهٔ او فاز آرام و فرسایشی فعلی تا وقتی بیت‌کوین از ۱۰۰ هزار دلار عبور نکرده ادامه دارد و پس از آن، تیترها پول سفته‌بازانه را برمی‌گردانند و فاز «سکون» تمام می‌شود.
در این خوانش، پرسش اصلی «کف دقیقاً کجاست» نیست؛ پرسش این است که آیا افت نوسان، ماندگار است یا نه. اگر آرامش بماند، به استدلال چک، دارایی برای سرمایهٔ نهادی «قابل نگهداری» می‌شود و کف تابستان همان کف چرخه بوده است.
۳) خوانش دوم — بنجامین کوون: ساعت چرخه در پنجرهٔ کف است، اما شرط‌ها کامل نیست
خوانش کوون — تحلیلگر چرخه‌های بازار و بنیان‌گذار Into The Cryptoverse — هم‌زمان دو گزاره دارد: زمان‌بندی به نفع نزدیک‌بودن کف است، اما چک‌لیست تاریخی کف هنوز تیک نخورده است. در ویدیوی ۳۰ اکتبر او، بیت‌کوین در روز ۳۸۹ چرخه قرار گرفت؛ در یادداشت پژوهشی همان روزش، سه کف اخیر چرخه‌ها بین روزهای ۳۶۳ تا ۴۰۶ پس از سقف ثبت شده‌اند و بیت‌کوین اکنون حدود ۳۹۰ روز از سقف اکتبر ۲۰۲۵ گذشته است. مسیرهای پیش رو را هم دو شاخه می‌خواند: یا سقوطی تند و سریع — شبیه ریزش حدود ۴۰ درصدی یک‌روزهٔ ۲۰۱۵ یا سقوط حدود ۲۴ درصدی دوروزهٔ دوران FTX در ۲۰۲۲ — یا جهش از باند حمایتی بازار صعودی در محدودهٔ ۷۳ تا ۷۷ هزار دلار به سمت ۷۹ تا ۸۰ هزار دلار، و سپس پای نهایی نزول پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا (۳ نوامبر، روز انتشار این پرونده).
- سه شرط کلاسیک، هنوز صفر: به گفتهٔ کوون، سه شرط آن‌چینی که در همهٔ کف‌های قبلی دیده شده‌اند هنوز فعال نشده‌اند: یک) تلاقی شاخص‌های «عرضه در سود» و «عرضه در زیان» رخ نداده است؛ دو) امتیاز MVRV Z هنوز زیر صفر نرفته است؛ سه) قیمت هنوز زیر هر دو سطح «قیمت تحقق‌یافته» (نزدیک ۵۴ هزار دلار) و «قیمت متوازن» (نزدیک ۳۹ هزار دلار) معامله نشده است. بر همین مبنا، او احتمال این‌که کف هنوز در پیش باشد را ۷۵ درصد می‌خواند و فقط ۲۵ درصد را به این احتمال می‌دهد که کف از قبل ثبت شده باشد — این احتمال، عدد خود اوست، نه برآورد ایرانوبان.
- داده‌های یادداشت ۳۰ اکتبر او هم همین سمت را نشان می‌دهند: فقط حدود ۳۵ درصد از عرضهٔ بیت‌کوین در زیان است، در برابر ۵۰ تا ۶۰ درصدی که در کف‌های چرخه‌های قبلی دیده شد؛ شاخص ریسک آن‌چین او روی ۰٫۲۸ ایستاده، در برابر کمتر از ۰٫۱ در کف‌های ۲۰۱۵، ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲؛ و کف تابستان (حوالی ۵۷٫۷ تا ۵۸ هزار دلار) بالای قیمت تحقق‌یافته ماند، در حالی که همهٔ بازارهای خرسی قبلی تا آن سطح پایین رفته بودند.
- نقشهٔ سطوح او: باند ۷۸ تا ۷۹ هزار دلار اکنون مقاومت بازار خرسی است؛ خط صدک یکم مدل رگرسیون او نزدیک ۷۲٬۱۰۰ دلار قرار دارد؛ و در صورت یک بی‌نظمی اجباری، «جیب طلایی» ۴۷ تا ۶۷ هزار دلار — با قیمت تحقق‌یافتهٔ نزدیک ۵۴ هزار دلار در میانه‌اش — ناحیهٔ تخلیه است و قیمت متوازن نزدیک ۳۸ هزار دلار، ریسک دُمی سناریو می‌ماند.
نکتهٔ مهم در خوانش کوون این است که جهت‌دار نیست، شرطی است: خودش در همان یادداشت نوشته بسته‌شدن‌های هفتگی دوباره بالای ۸۳ هزار دلار، فراخوان اصلاح نزدیک‌مدت او را باطل می‌کند.
۴) دادهٔ پشتیبان؛ گلاسنود چه می‌گوید و چرا هر دو طرف از آن استفاده می‌کنند؟
گزارش «هفتهٔ آن‌چین» گلاسنود در ۲۸ اکتبر، مرجع دادهٔ مشترک هر دو خوانش است. نوسان یک‌ماههٔ حوالی ۲۵ درصدی که چک به آن استناد می‌کند از همین خانوادهٔ داده می‌آید؛ اما بقیهٔ گزارش، تصویر دیگری از سقف بازار می‌دهد:
- باند ۸۴ تا ۸۵ هزار دلار: این محدوده یازده ماه است هم حمایت بوده هم مقاومت. از ژانویه تاکنون فقط پنج بسته‌شدن روزانه بالای ۸۵ هزار دلار ثبت شده و هیچ‌کدام بیش از سه روز پیاپی دوام نیاورده‌اند. حدود ۴٫۳ درصد از کل عرضه (۸۶۴٬۵۲۰ بیت‌کوین) آخرین بار در همین باند جابه‌جا شده است؛ بیشتر آن، انتقال‌های یک دارندهٔ بزرگ میان کیف پول‌های خودش در نوامبر ۲۰۲۵ بوده است.
- عرضهٔ سربار دارندگان بلندمدت: دارندگان بلندمدت (نگهداری بیش از ۱۵۵ روز) حدود ۴ میلیون بیت‌کوین با بهای تمام‌شدهٔ بین ۸۵ تا ۱۱۸ هزار دلار در اختیار دارند که بیشترشان در ۲۰۲۵ انباشته شده است. به خوانش گلاسنود، اگر قیمت به سمت ۸۵ هزار دلار برگردد، بخشی از این گروه ممکن است در نقطهٔ سربه‌سر بفروشد.
- ETFها؛ ورود بزرگ، خروج سریع: در ۱۹ اکتبر، ۶۵۳ میلیون دلار وارد ETFهای اسپات آمریکا شد، اما بخش عمده‌اش ظرف چند روز برگشت؛ در ۲۲ اکتبر به‌تنهایی ۵۴۰ میلیون دلار خارج شد و خالص دو هفته نزدیک ۶۷ میلیون دلار ماند. میانگین بهای تمام‌شدهٔ دارندگان ETFها نزدیک ۸۱٫۵ هزار دلار است.
- کف‌های قیمتی داده: میانگین واقعی بازار نزدیک ۷۷٫۹ هزار دلار و بهای تمام‌شدهٔ دارندگان کوتاه‌مدت نزدیک ۷۵٫۸ هزار دلار است؛ و در دفتر سفارش‌های بایننس، حدود ۴۲ میلیون دلار سفارش خرید در محدودهٔ ۷۸ تا ۷۹ هزار دلار انباشته شده است. معیار تأیید گلاسنود هم روشن است: چند بسته‌شدن روزانهٔ پیاپی بالای ۸۵ هزار دلار، باند را دوباره به حمایت تبدیل می‌کند؛ و تأیید قوی‌تر، بسته‌شدن روزانه بالای ۸۷٫۵ هزار دلار همراه با ورودی‌های تکرارشوندهٔ ETF و حجم رو به رشد است.
پس دادهٔ گلاسنود به‌خودی خود نه خوانش چک را ثابت می‌کند نه خوانش کوون را؛ «آرامش» را چک می‌بیند و «عرضهٔ سربار و تقاضای شکننده» را کوون. داوری میان این دو، با رفتار قیمت نسبت به همین سطوح انجام می‌شود، نه با استدلال تازه.
۵) صدای سوم؛ کی یونگ جو و جریان پول
کی یونگ جو، بنیان‌گذار CryptoQuant، در پست ۲۹ اکتبر خود زاویهٔ سومی را اضافه کرد: موتور ETF امسال تقریباً خاموش بوده و ورودی خالص ETFهای بیت‌کوین از ابتدای سال نزدیک صفر است، با این حال قیمت از ابتدای سال فقط حدود ۷ درصد پایین آمده است. استنتاج او این است که با چنین تقاضای ضعیفی، اگر نهنگ‌های قدیمی یا ماینرها فروشندهٔ سنگین بودند، قیمت این‌قدر مقاوم نمی‌ماند؛ پس فروشندگان بالقوه، به خوانش او، تا حد زیادی فروش خود را انجام داده‌اند. او انتظار دارد با کمرنگ‌شدن ابهام انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و برگشت ورودی ETFها، مومنتوم بازار برگردد. این خوانش از نظر نتیجه به سمت چک نزدیک‌تر است، اما مسیرش متفاوت است: نه از نوسان، که از غیبت فروشنده حرف می‌زند.
۶) دو سناریو؛ با نشانگرهای ابطال‌پذیر
سناریوی الف — کفِ فرایندی (سمت خوانش چک)
فاز آرام ادامه پیدا می‌کند: نوسان یک‌ماهه حوالی ۲۵ درصد می‌ماند، قیمت بالای میانگین واقعی بازار (۷۷٫۹ هزار دلار) و بهای تمام‌شدهٔ دارندگان کوتاه‌مدت (۷۵٫۸ هزار دلار) تثبیت می‌شود و بسته‌شدن‌های روزانهٔ پیاپی بالای ۸۵ هزار دلار، باند گلاسنود را دوباره به حمایت تبدیل می‌کند. در این شاخه، کف تابستانِ حوالی ۵۸ هزار دلار، کف چرخه می‌ماند و بازار به‌تدریج به سمت آزمون ۱۰۰ هزار دلار می‌رود. ابطال‌پذیرش: از دست رفتن هفتگی ناحیهٔ ۷۳ تا ۷۵ هزار دلار، یا فعال‌شدن هر یک از سه شرط کلاسیک کوون (تلاقی عرضهٔ سود و زیان، رفتن MVRV Z زیر صفر، یا معامله زیر قیمت تحقق‌یافته).
سناریوی ب — تخلیهٔ نهایی (سمت خوانش کوون)
قیمت ناحیهٔ ۷۳ تا ۷۵ هزار دلار را از دست می‌دهد، خط صدک یکم نزدیک ۷۲٫۱ هزار دلار می‌شکند و بازار به سمت جیب طلایی ۴۷ تا ۶۷ هزار دلار — با قیمت تحقق‌یافتهٔ نزدیک ۵۴ هزار دلار در میانه‌اش — حرکت می‌کند؛ عرضهٔ در زیان از حدود ۳۵ درصد به سمت بازهٔ ۵۰ تا ۶۰ درصد کف‌های قبلی بالا می‌رود و سه شرط آن‌چین یکی‌یکی فعال می‌شوند. ابطال‌پذیرش: بسته‌شدن هفتگی بالای ۸۳ هزار دلار — همان ابطالی که خود کوون برای فراخوان اصلاح نزدیک‌مدتش گذاشته است — یا چند بسته‌شدن روزانهٔ پیاپی بالای ۸۵ هزار دلار.
هر دو سناریو یک داور مشترک دارند: انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر و رفتار ورودی ETFها پس از آن. مسیر دوم کوون — جهش از باند حمایتی و پای نهایی پس از میان‌دوره‌ای — از روز انتشار این پرونده به بعد سنجیده می‌شود.
۷) گذر به داخل؛ تهران این مناظره را از کجا می‌خواند؟
برای بازار ایران، نتیجهٔ این مناظره پیش از هر چیز از مسیر تتر خوانده می‌شود. روی تابلوی ایرانوبان در تحلیل شب ۸ آبان ۱۴۰۵، بیت‌کوین ۷۷٬۲۵۶ دلار و تتر ۲۷۵٬۰۲۲ تومان خوانده شد؛ این دو عدد، مشاهدهٔ ۸ آبان‌اند، نه نرخ لحظه‌ای امروز. اگر نزول سه‌ماههٔ چهارم بیت‌کوین به تخلیهٔ جهانی دارایی‌های ریسکی تبدیل شود، تهران آن را با ترکیبِ شوک جهانی و تقاضای داخلی دلار حس می‌کند؛ و اگر فاز آرام چک ادامه پیدا کند، فشار این کانال کمتر می‌شود. تابلوی ایرانوبان در شب‌های آینده همین دو عدد را دوباره می‌سنجد و مسیر غالب را از روی آن‌ها می‌شود خواند.
پرسش باز: کف یک چرخه را کدام نشانه زودتر لو می‌دهد؛ شکستنِ آرامش، یا کامل‌شدن چک‌لیست کلاسیک؟ پاسخ این پرسش، در رفتار قیمت نسبت به ۸۵ هزار دلار در هفته‌های پس از میان‌دوره‌ای نوشته می‌شود.
منابع و زمان مشاهده
— گفت‌وگوی جیمز چک در برنامهٔ Honest Money Show، ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۵ آبان ۱۴۰۵)؛ گزارش و نقل‌قول‌های آن در BeInCrypto، ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶، و صفحهٔ قسمت پادکست (مشاهده: ۹ آبان ۱۴۰۵).
— یادداشت پژوهشی بنجامین کوون، «بیت‌کوین و ساعت چرخه»، ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ (۸ آبان ۱۴۰۵)، منتشرشده در وب‌سایت خود او (منبع اولیه؛ مشاهده: ۹ آبان ۱۴۰۵).
— ویدیوی ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ کوون («این پنجرهٔ کف‌سازی است»)؛ خلاصه‌های منتشرشده در Benzinga (از مسیر TradingView) و BigGo Finance (مشاهده: ۹ آبان ۱۴۰۵).
— سه شرط آن‌چین و احتمال ۷۵ درصدی کوون، به نقل از ویدیوی او در گزارش‌های منتشرشده در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ (BitRss و بازنشرهای هم‌متن)؛ این اعداد در متن با نسبت‌دادن صریح به خود او آمده‌اند.
— گزارش «هفتهٔ آن‌چین» گلاسنود، ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۶ آبان ۱۴۰۵)؛ به نقل از Cointelegraph (۲۹ اکتبر)، CryptoTimes (۲۹ اکتبر)، KoinBulteni (۲۸ اکتبر) و AsiaTokenFund (۲۸ اکتبر) (مشاهده: ۹ آبان ۱۴۰۵).
— پست کی یونگ جو، ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ (۷ آبان ۱۴۰۵)؛ به نقل از Odaily، PANews و KuCoin (مشاهده: ۹ آبان ۱۴۰۵).
— چشم‌انداز بلندمدت ۲۰۲۷ جی‌پی‌مورگان (LTCMA)، ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶؛ به نقل از BeInCrypto.
— تابلوی ایرانوبان، تحلیل شب ۸ آبان ۱۴۰۵ (بیت‌کوین ۷۷٬۲۵۶ دلار؛ تتر ۲۷۵٬۰۲۲ تومان).