🏛 زیرساخت بدون متخصص، سرمایه راکد — قسمت 3 از 3
در گوشهای از دانشگاه تهران، دستگاههای آزمایشگاهی تازهوارد هنوز در جعبههای چوبی بودند. برای خریدشان هزینه شده بود و ساختمانهایشان ساخته شده بود؛ اما برای راهاندازی و نگهداری، نیروی بومی کافی وجود نداشت. تجهیزات وارداتی بدون دانش فنی، به دارایی راکد تبدیل شدند؛ هزینهای که بازدهی نداشت و سود آن به تولیدکننده خارجی میرفت.
این شکاف، ریشه در نگاه یکجانبه به توسعه داشت. زیرساخت فیزیکی را میتوان سریع ساخت، اما تربیت نیروی متخصص نسلها زمان میبرد. دانشگاه تهران توانست ساختمانها و آزمایشگاهها را بنا کند، اما نتوانست وابستگی به تعمیرکار و مهندس خارجی را از بین ببرد. نتیجه، سرمایهگذاری ناتمامی بود که به جای تقویت صنعت داخلی، وابستگی را عمیقتر کرد.
درس این سه قسمت ساده است: فناوری فقط دستگاه نیست؛ شبکهای از دانش، مهارت و مدیریت است. اگر این شبکه بومی نشود، زیرساخت به نماد توسعه تبدیل میشود، نه موتور آن. دانشگاه تهران در آن دوره نماد را ساخت، اما موتور همچنان به خارج وابسته ماند.
🔙 قسمت قبل: ⟦post:910|قسمت 2 سریال «دانشگاه تهران — فناوری و زیرساخت»⟧