🛢 چرا بستن هرمز قیمت نفت را بالا نبرد؟
بستن تنگه هرمز و کاهش شدید تردد کشتیها در آن، انتظار جهش قیمت نفت را ایجاد کرد. اما قیمتها فقط یک پرش کوچک داشتند و به سرعت آرام شدند. این بیواکنشی، علامت یک مشکل بزرگتر است: تقاضای جهانی برای انرژی به شدت ضعیف شده است. دادههای تاریخی نشان میدهد که هر بار توانایی مردم برای پرداخت هزینه انرژی کاهش یافته، بحرانهای مالی و حتی جنگها در پی آمده است.
این ضعف تقاضا فقط به نفت محدود نیست. فروش جهانی خودرو در سال ۲۰۱۷ به اوج رسید و بعد از آن روند نزولی گرفت. در آمریکا، فروش خانه جدید از رکورد ۱٬۲۸۳٬۰۰۰ واحد در سال ۲۰۰۵ به ۶۷۸٬۰۰۰ واحد در سال ۲۰۲۵ رسیده است؛ یعنی حدود ۵۳ درصد کمتر. جوانان با مدرک تحصیلی بالا هم نمیتوانند شغلی با درآمد مناسب پیدا کنند و بسیاری از آنها ناچارند با والدینشان زندگی کنند. این نشانهها حاکی از آن است که مردم در مقایسه با دهههای ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰، قدرت خرید کمتری دارند.
برای ایران، این وضعیت یک پیام دوگانه دارد. از یک سو، کاهش تقاضای جهانی میتواند قیمت نفت را پایین نگه دارد و درآمد صادراتی را تحت فشار بگذارد. از سوی دیگر، کاهش تردد در هرمز و تنشهای منطقهای، هزینه بیمه و حملونقل را بالا میبرد و زنجیره تأمین را مختل میکند. در چنین شرایطی، بازارهای جهانی بیش از پیش به سمت بیثباتی حرکت میکنند.
💡 نکته غیربدیهی این است که بازار نفت دیگر به شوکهای عرضه واکنش تاریخی نشان نمیدهد. اگر تقاضا به دلیل فقر عمومی و رکود ساختاری پایین باشد، حتی بسته شدن یک آبراه حیاتی هم نمیتواند قیمتها را برای مدت طولانی بالا نگه دارد. این یعنی اقتصاد جهانی بیش از آنکه نگران کمبود نفت باشد، نگران نبودِ پول برای خرید آن است.
#ایرانوبان #تحلیل_خبر #بازار_نفت