🏛 نقدینگی یا زیرساخت؛ پایان چرخه توسعه — قسمت 3 از 3
پس از ترسیم نقشههای اولیه، ورود جریان نقدینگی حاصل از نفت به بدنه اقتصاد، ماهیت برنامههای عمرانی را تغییر داد. دولت با هدف تسریع در زیرساختسازی، پروژههای سنگین را با تکیه بر درآمدهای ناگهانی نفت پیش برد. این حجم از ورود پول به اقتصاد، فشار بر هزینهها و نرخ تورم را افزایش داد و تعادل میان توسعه فیزیکی و ثبات پولی را به چالش کشید.
وابستگی شدید پروژههای عمرانی به نوسانات قیمت نفت، ساختار اقتصادی را آسیبپذیر کرد. وقتی جریان درآمدی نفت با سرعت رشد پروژهها همخوانی نداشت، شکاف بودجه ایجاد شد. این وضعیت باعث شد توسعه از یک روند برنامهریزیشده به سمت پروژههای عظیم و متمرکز حرکت کند که مدیریت نقدینگی را دشوار میکرد.
در مجموع، مدل توسعهای که بر پایه درآمدهای تکمحصولی و پروژههای سنگین استوار بود، با چالشهای ساختاری مواجه شد. این چرخه نشان داد که بدون ایجاد بازدهی اقتصادی در بخشهای غیرنفتی، سرمایهگذاریهای کلان عمرانی تنها اثرات کوتاهمدت بر زیرساختها دارند و نمیتوانند پایداری اقتصادی ایجاد کنند. 📉
💡 آینه امروز:
تکیه بر درآمدهای نفتی برای تأمین هزینههای جاری و پروژههای توسعهای، همچنان یکی از چالشهای اصلی مدیریت بودجه و کنترل تورم در اقتصاد ایران است.
#تاریخ_ایران #ایرانوبان #توسعه_نفتی
🔙 قسمت قبل: ⟦post:653|قسمت 2 سریال «برنامههای عمرانی پهلوی»⟧