🏛 ابتهاج؛ زیرساختی که دیده نشد — قسمت 3 از 3
پس از کنار رفتن ابتهاج از صحنه برنامهریزی، آنچه بر جا ماند نه یک سد بود و نه یک کارخانه. او زیرساختی ساخته بود که روی کاغذ نمیآمد: نظام حسابداری دقیق، گزارشهای مالی شفاف، و کارشناسانی که میدانستند چگونه عدد را با واقعیت بسنجند. اما این زیرساخت نامرئی، با رفتن او به سرعت فروریخت.
چرا؟ چون سیستم به افراد وابسته بود، نه به نهاد. ابتهاج خودش استاندارد بود. تربیت کارشناسان بومی نتیجه داد، اما این کارشناسان در ساختارهای موازی همچنان در اقلیت بودند. وقتی او رفت، دیوانسالاری قدیمی دوباره بر صندلیها نشست و شفافیت مالی جای خود را به روابط سنتی داد.
نکته اینجاست: فناوری واقعی توسعه، ابزار نیست، نهاد است.
🔙 قسمت قبل: ⟦post:166|قسمت 2 سریال «ابوالحسن ابتهاج — فناوری و زیرساخت»⟧