ایرانوبان | نگهبان ایرانچگونه پنج فروند بوئینگ ۷۷۷ الگوهای قدرت ماداگاسکار را به ایران پیوند دادند
میم راواتومانگا، از نفوذگذارترین تجار ماداگاسکار و از متحدان نزدیک آندری راجوئلینا، رئیس‌جمهور برکنارشده، در مرکز یکی از جنجالی‌ترین پرونده‌های فساد مالی این کشور جزیره‌ای قرار دارد. او متهم است که در پرونده ثبت موقت پنج فروند هواپیمای مسافربری برای دور زدن تحریم‌های آمریکا نقش داشته و از این طریق مبالغ هنگفت دریافت کرده است.
جنجال بوئینگ‌ها و دور زدن تحریم‌ها
این غول تجاری ۵۷ ساله، متهم اصلی دادگاهی است که در آنتاناناریو برگزار می‌شود و به موضوع پنج فروند هواپیمای بوئینگ ۷۷۷ مربوط است که با ثبت موقت مالاگاسی برای دور زدن تحریم‌های متعدد ایالات متحده به ایران هدایت شدند. این هواپیماها که اکنون در مالکیت شرکت هواپیمایی ماهان ایر ایران ثبت شده‌اند، هرگز به صورت فیزیکی وارد ماداگاسکار نشدند. در عوض، بازرسان مالاگاسی بر این باورند که ثبت آن‌ها به این هواپیماها اجازه داده است پیش از رسیدن به ایران در ژوئیه ۲۰۲۵، از حریم هوایی بین‌المللی عبور کنند.
راواتومانگا که در حال حاضر در موریس در بازداشت به سر می‌برد، با اتهامات پولشویی و اعمال نفوذ در این پرونده روبه‌روست. او هرگونه تخلف را رد می‌کند. بر اساس کیفرخواستی که به دست خبرگزاری فرانسه رسیده است، سینگ خوشویندر، متهم همکار و مالک واقعی شرکت استفاده‌شده برای ثبت هواپیماها در ماداگاسکار، به بازرسان گفته است که راواتومانگا پنج میلیون یورو از این عملیات دریافت کرده است. وکلای او این ادعا را به چالش کشیده و به چندین روایت متناقض از اتهامات، از جمله اشاره به پنج میلیون دلار به جای یورو در جلسه دادگاه استیناف موریس اشاره کردند. نهاد مبارزه با فساد مالی موریس اعلام کرد که تحقیقات مشترک اف‌بی‌آی (FBI) و کمیسیون جرایم مالی موریس به اظهارات شاهدان، شواهد دیجیتال و فایل‌های صوتی برای حمایت از اتهام فساد دست یافته است.
ریشه هواپیماها و نقش تحریم‌های آمریکا
این هواپیماها که در ابتدا در اوایل دهه ۲۰۰۰ توسط سنگاپور ایرلاینز خریداری شده بودند، پس از خریداری توسط شرکت آیون اواینیشن (Ion Aviation) که شرکتی ثبت‌شده در فلوریدا است، در چین پارک شده بودند. بر اساس پایگاه داده وب‌سایت هوانوردی پلین‌اسپاترز (Planespotters)، هر پنج فروند اکنون متعلق به ماهان ایر ذکر شده‌اند. دو فروند از این هواپیماها به‌طور خاص هدف تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا که در ماه آوریل اعلام شد، قرار گرفتند و واشنگتن این شرکت هواپیمایی مستقر در تهران را به مشارکت در خرید و انتقال پهپادها و تسلیحات متهم کرد.
مدارک تصویری و جلسه کلیدی
دادستان‌ها به عکس‌هایی استناد کرده‌اند که ادعا می‌شود در جریان نشستی در هتل نووتل در آنتاناناریو گرفته شده‌اند و راواتومانگا در آن حضور داشته است. به گفته واحد مبارزه با فساد ماداگاسکار، شرکت‌کنندگان در این نشست شامل والری رامونجاولو، وزیر وقت حمل‌ونقل؛ ژرویس داماسی، رئیس اداره هوانوردی غیرنظامی کشور؛ خوشویندر؛ و حمید عرب‌نژاد، تبعه ایرانی، بودند. عرب‌نژاد که از سال ۲۰۱۳ توسط مقامات آمریکایی به عنوان مدیرعامل ماهان ایر معرفی شده است، مدت‌هاست به دلیل نظارت بر تلاش‌های این شرکت هواپیمایی برای فرار از تحریم‌ها و ارائه پشتیبانی و خدمات به نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران تحت تحریم‌های ایالات متحده قرار دارد.
تیم حقوقی راواتومانگا می‌گوید این عکس‌های ادعایی هرگز به موکلشان نشان داده نشده و در وجود آن‌ها تردید کرده‌اند. اف‌بی‌آی در پاسخ به پرسش خبرگزاری فرانسه درباره این تصاویر از اظهار نظر خودداری کرد. دو منبع مطلع به پرونده گفتند که چندین متهم در ماداگاسکار توسط ماموران اعزامی اف‌بی‌آی مورد بازجویی قرار گرفته‌اند. در مجموع، ۲۸ نفر از جمله شرکت‌کنندگان در نشست نووتل و ریچارد راوالومانانا، رئیس سابق سنا، تحت پیگرد قانونی قرار دارند. راواتومانگا خود پس از فرار به جزیره همسایه یعنی موریس، روزها پیش از کودتای نظامی که راجوئلینا را در اکتبر ۲۰۲۵ سرنگون کرد، در دادگاه حضور نخواهد داشت.
بازداشت بی‌سابقه و گسترش فعالیت‌های تجاری
گروه سودیات (Sodiat Group) متعلق به راواتومانگا که در سال ۱۹۹۰ به عنوان یک شرکت حمل‌ونقل کار خود را آغاز کرد، بعدها به یک شرکت خوشه‌ای گسترده شامل توزیع خودرو، هوانوردی، امنیت خصوصی، رسانه، ساخت‌وساز، مراقبت‌های بهداشتی، املاک و مستغلات و هتلداری تبدیل شد. این پرونده ابعاد تازه‌ای از ارتباطات پشت پرده اقتصادی و سیاسی در این کشور جزیره‌ای را آشکار کرده است.