پیامدهای اقتصادی انتخابات اسرائیل: رشد پایدار در سایه جنگ و انزوای سیاسی
اقتصاد اسرائیل در حالی که با بنبست سیاسی و سه سال جنگ در جبهههای گوناگون دستوپ پنجه نرم میکند، رشد چشمگیری را تجربه کرده است. با این حال، واکنش بازارهای مالی به نتایج انتخابات نشان میدهد که سرمایهگذاران امید داشتند تغییر دولت رخ دهد و ارزش سهام، اوراق قرضه و واحد پول شِکل کاهش شدیدی یافته است.
واکنش بازارهای مالی به نتایج انتخابات
اسرائیل از زمان برگزاری انتخابات در تاریخ ۲۷ اکتبر (۵ آبان) در بنبست سیاسی به سر میبرد و هیچکدام از ائتلافهای احزاب نتوانستهاند به حد نصاب واضح ۶۱ کرسی برای کسب اکثریت در پارلمان دست پیدا کنند. با این حال، آشکار شده است که بازارهای مالی امیدوار به تغییر دولت بودهاند، زیرا سهام، اوراق قرضه و ارز شِکل پس از رأیگیری بهشدت سقوط کردهاند. پیامدهای اقتصادی گستردهتر این انتخابات نیز بهتدریج بیشتر نمایان میشود.
بازارهای مالی چگونه به نتایج انتخابات واکنش نشان دادهاند؟ چرا اقتصاد اسرائیل طی سه سال جنگ در چند جبهه اینقدر خوب دوام آورده است؟ و اگر اسرائیل با انزوای سیاسی بیشتری روبهرو شود، اقتصاد آن چه تأثیری خواهد پذیرید؟
اینها تنها برخی از پرسشهایی است که در گفتوگوی اخیر میان کامرون آبادی و آدام تو، ستوننویس اقتصاد در نشریه فارن پالیسی، در پادکست مشترکشان به نام «وانز اند توزی» (Ones and Tooze) مطرح شد. آنچه در ادامه میآید گزیدهای است که برای رعایت اختصار و وضوح ویرایش شده است. برای شنیدن گفتوگوی کامل، این پادکست را در پلتفرمهای پخش پادکست جستوجو کنید و خبرنامه ساباستک آدام را نیز دنبال کنید.
مقایسه اقتصاد اسرائیل و ایالات متحده
کامرون آبادی میپرسد: در آستانه انتخابات، به نظر میرسید شاخصهای اقتصادی پایهای اسرائیل بسیار قوی است. بانک اسرائیل اعلام کرد که انتظار دارد اقتصاد این کشور سال آینده ۵ درصد رشد کند و نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی (GDP) همچنان پایین است. آیا دولتهای دیگری به خاطرتان میرسند که بتوان آنها را با این ترکیب از یک دولت فلجشده و یک اقتصاد پایه قوی مقایسه کرد؟
آدام تو پاسخ میدهد: مقایسه آشکار ایالات متحده است. منظورم صرفاً یک مقایسه صوری نیست، بلکه ارتباط واقعی میان این دو وجود دارد. اقتصاد اسرائیل در حال حاضر اساساً توسط یک شکوفایی فناوری (Tech Boom) هدایت میشود. پیوندهای میان اسرائیل و ایالات متحده عمیق است؛ نه تنها در سطح سیاستگذاری و یارانههای دریافتی از ایالات متحده، بلکه از نظر فرهنگی میان دانشگاهها و اکوسیستمهای فناوری نیز پیوند وجود دارد. بازیگران بزرگ هوش مصنوعی در ایالات متحده همگی حضور پررنگی در اسرائیل دارند و به آن متعهد هستند.
آنها با هم در این جنگ علیه ایران درگیر هستند که یکی از عوامل اصلی بیثباتکننده در اقتصاد جهانی است. اگر این وضعیت از دیدگاه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، توجیهی داشته باشد، باز هم دیدن آن به عنوان یک راهبرد پایدار برای ژئوپلیتیک آینده اسرائیل دشوار است و از منظر ایالات متحده حتی پوچتر و خودتخریبگرانهتر به نظر میرسد. بنابراین در یک معنا، سرنوشت آنها به یکدیگر گره خورده است.
ارقام خیرهکننده رشد اقتصادی
اقتصاد اسرائیل واقعاً داستانی شگفتانگیز دارد. نرخ رشد فعلی آن ۵.۶ درصد است. پیشبینی برای سال آینده ۷.۵ درصد تعیین شده است. بنابراین این یک رشد فوقالعاده محسوب میشود. از زمان حمله حماس به اسرائیل در اکتبر ۲۰۲۳ (مهر ۱۴۰۲) و علیرغم پروژه چندساله تخریب گسترده و کشتار جمعی توسط اسرائیل، وضعیت اقتصادی این روند را حفظ کرده است.