ایرانوبان | نگهبان ایران# سایه جنگ خاورمیانه و بحران بدهی بر نشست‌های صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی در بانکوک
مقامات مالی از سراسر جهان این هفته در تایلند گرد هم می‌آیند تا در شرایطی که جنگ در خاورمیانه، بزرگ‌ترین شوک عرضه انرژی و افزایش نرخ بهره، رشد اقتصادی جهانی را با ریسک‌های جدی مواجه کرده، به بررسی چالش‌های پیش‌رو بپردازند. این نشست‌ها که برای نخستین بار در سه سال اخیر خارج از واشینگتن برگزار می‌شود، تحت تأثیر تنش‌های نظامی و بی‌ثباتی‌های اقتصادی قرار دارد.
محوریت تنش‌های نظامی در دستور کار
جنگ تحت رهبری آمریکا و اسرائیل با ایران که اکنون وارد هشتمین ماه خود شده، در کنار تورم و سختی‌های اقتصادی ناشی از آن، دستور کار اصلی و بحث‌های جانبی نشست‌های سالانه صندوق بین‌المللی پول (IMF) و بانک جهانی را تشکیل خواهد داد. در این میان، غیبت اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، که دو مقام ارشد را به جای خود فرستاده است، توجه‌ها را به خود جلب کرده است. تصمیم او برای شرکت نکردن در این نشست مهم و همچنین نشست گروه ۲۰، می‌تواند در میان افزایش تنش‌ها بر سر جنگ ایران، نبرد اوکراین با روسیه و اقدامات آمریکا در زمینه تحریم‌های دیوان کیفری بین‌المللی، باعث ناامیدی همتایان او شود.
تهدیدهای همزمان: از انرژی تا پدیده ال‌نینو
آجی بانگا، رئیس بانک جهانی، به رویترز گفت اگرچه رشد جهانی پس از بستن تنگه هرمز توسط ایران (که حدود ۲۰ درصد از نفت جهان را مسدود کرد) بهتر از حد انتظار عمل کرد، اما فشارها دوباره در حال افزایش است. افزایش قیمت گازوئیل، گرانی کودهای شیمیایی و اثرات پیش‌روی پدیده «ال‌نینو» که کارشناسان هشدار می‌دهند می‌تواند منجر به ۴۵۰ هزار مرگ ناشی از گرما شود، همگی به طور همزمان اقتصاد را تحت فشار قرار می‌دهند.
در همین راستا، کشورهای گروه هفت (G7) تحت فشار دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، موافقت کرده‌اند که ۱۰۰ میلیون بشکه گازوئیل و نفت خام از ذخایر اضطراری آزاد کنند؛ اقدامی که با هدف کاهش قیمت بنزین پیش از انتخابات نوامبر صورت می‌گیرد. همچنین ترامپ روز جمعه از توافقی با روسیه خبر داد که عرضه گازوئیل به بازارهای جهانی را افزایش داده و لغو موقت تحریم‌های آمریکا علیه مسکو را در بر می‌گیرد؛ تصمیمی که با انتقاد تند ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، روبرو شد.
شکنندگی بازار انرژی و پیش‌بینی‌های اقتصادی
از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، بیش از یک میلیارد بشکه نفت عمدتاً از ذخایر تجاری خشکی آزاد شده است، اما مدیران صنعت هشدار می‌دهند که ذخایر در دسترس بازار رو به کاهش است و این موضوع بازار را شکننده‌تر و فشار بر قیمت‌ها را بیشتر می‌کند. بانگا تأکید کرد که بانک جهانی فعلاً پیش‌بینی‌های خود از رشد جهانی را کاهش نداده، اما با دقت اوضاع را زیر نظر دارد. او خاطرنشان کرد که ترکیب عواملی مانند قیمت کود، هزینه‌های انرژی و بدهی‌ها، چالش‌های منحصر‌به‌فردی ایجاد می‌کند که نیازمند آمادگی بسیار بیشتر است.
بحران فزاینده بدهی‌ها
کریستالینا ژرگویه، مدیر عامل صندوق بین‌المللی پول نیز در سخنرانی آغازین خود با هشدار «زمستان در راه است»، بر خطرات پیش‌رو تأکید کرد. اگرچه صندوق بین‌المللی پول تغییر چندانی در پیش‌بینی رشد ۳ درصدی اقتصاد جهانی برای سال ۲۰۲۶ ایجاد نکرده، اما برخی کشورها با کاهش پیش‌بینی رشد مواجه خواهند شد؛ از جمله اوکراین که در پنجمین سال جنگ با روسیه قرار دارد و کشورهای حوزه خلیج فارس که تحت تأثیر حملات ایران و کاهش شدید صادرات انرژی هستند.