ایرانوبان | نگهبان ایرانروستاییان ترک از رهبران نشست COP31 خواستند ویرانی‌های ناشی از زغال‌سنگ را از نزدیک ببینند
روستاییان منطقه ایکیزکوی در ترکیه از شرکت‌کنندگان در نشست اقلیمی سازمان ملل متحد خواسته‌اند برای دیدن پیامدهای مخرب دهه‌ها استخراج زغال‌سنگ قهوه‌ای، از سالن‌های کنفرانس در آنتالیا خارج شوند و به این منطقه سفر کنند. این در حالی است که دولت ترکیه با چالش‌های بزرگی در زمینه گذار به انرژی‌های پاک و وابستگی شدید به زغال‌سنگ برای تولید برق روبه‌رو است.
دعوت از رهبران جهان برای بازدید میدانی
نجلا ایشیک، از مقامات محلی و ساکنان روستای ایکیزکوی واقع در استان موغله در جنوب غربی ترکیه، در میان کسانی است که در مجاورت یک معدن زغال‌سنگ زندگی می‌کنند. او از رهبران جهان و مقامات سازمان ملل متحد که برای شرکت در مذاکرات اقلیمی COP31 در ترکیه گرد هم آمده‌اند، می‌خواهد چند صد کیلومتر به سمت غرب سفر کنند تا تأثیر زغال‌سنگ بر طبیعت و زندگی مردم را با چشم خود ببینند.
این کنفرانس از دوشنبه در آنتالیا آغاز شده و تا بیستم نوامبر ادامه دارد و موضوع گذار به انرژی پاک یکی از محورهای اصلی آن است. روستاییانی که سال‌هاست علیه معدن‌کاوی زغال‌سنگ اعتراض کرده‌اند، با جریمه و دستگیری مواجه شده‌اند. خانه نجلا ایشیک در ایکیزکوی تنها چند صد متر با یک معدن زغال‌سنگ قهوه‌ای (لیگنيت) فاصله دارد که طی دهه‌ها توسعه‌یافتگی به مناطق مسکونی نزدیک‌تر شده است. زغال‌سنگ قهوه‌ای پایین‌ترین عیار زغال‌سنگ است و سوزاندن آن دی‌اکسید کربن بیشتری نسبت به زغال‌سنگ‌های فشرده‌تر آزاد می‌کند.
برقی‌سازی و تردیدها درباره سبز بودن آن
یکی از اهداف برجسته COP31 توافق بر سر یک هدف داوطلبانه برای افزایش برقی‌سازی است که از سوی ترکیه به عنوان کشور میزبان پیشنهاد شده است؛ اما تا زمانی که برق تولیدی کم‌کربن نباشد، این اقدام انتشار گازهای گلخانه‌ای را کاهش نخواهد داد.
بر اساس آمارهای مؤسسه پژوهشی انرژی «امبر»، سال گذشته زغال‌سنگ بزرگ‌ترین منبع تأمین برق ترکیه بوده و ۳۴ درصد از برق این کشور را تولید کرده است که ترکیه را به بزرگ‌ترین تولیدکننده برق مبتنی بر زغال‌سنگ در اروپا تبدیل می‌کند. معادن منطقه آکبلان زغال‌سنگ نیروگاه‌هایی را تأمین می‌کنند که اندکی بیش از ۲ درصد از برق ترکیه را تولید می‌کنند. ساکنان و فعالان محیط‌زیست می‌گویند توسعه معدن‌کاوی جنگل‌ها را نابود کرده و باغ‌های زیتون، زمین‌های کشاورزی و جوامع محلی را تهدید می‌کند.
هزینه‌های سنگین مبارزه با زغال‌سنگ
مبارزه علیه زغال‌سنگ پیامدهای سختی به همراه داشته است. اسرا، دختر ۲۶ ساله نجلا ایشیک، پس از اعتراض به برنامه‌ریزی برای سلب مالکیت زمین‌ها به منظور معدن‌کاوی، ۴۲ روز را در بازداشت موقت گذراند. دادگاهی در ماه جولای او را به اتهام مقاومت در برابر مأموران دولتی به دو سال زندان محکوم کرد و او در حال حاضر تا زمان مشخص شدن نتیجه تجدیدنظر آزاد است.
مادر او سال‌هاست که علیه توسعه معدن‌کاوی زغال‌سنگ در اطراف روستا اعتراض می‌کند. به گفته او، روستاییان دهه‌هاست با خطرات این صنعت زندگی می‌کنند و با گردوغبار و آلودگی آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند. این معادن، سوخت نیروگاه‌های «ینی‌کوی» و «کمرکوی» را تأمین می‌کنند که توسط شرکت مشترک لیماک و آی‌سی ایکتاش اداره می‌شوند.
در نشستی با رسانه‌های خارجی، وزیر انرژی ترکیه، آلپارسلان بایراکتار، اعلام کرد که این کشور روی گذار عادلانه به سوی انرژی‌های پاک کار می‌کند، اما به دلیل اشتغال هزاران نفر در این معادن، کار دشواری در پیش است. وی افزود که انرژی هسته‌ای مناسب‌ترین گزینه جایگزین است و آنکارا قصد دارد تا سال ۲۰۴۰ به ظرفیت تولید هسته‌ای ۱۰ گیگاواتی دست یابد که بر اساس محاسبات رویترز، تقریباً معادل تولید فعلی مبتنی بر زغال‌سنگ خواهد بود.