رهبران جهان در نشست کاپ ۳۱ سخنرانی میکنند؛ تلاش ترکیه برای توافق جدید اقلیمی
آنتالیا، ترکیه – رهبران جهان روز چهارشنبه در نشست تغییرات اقلیمی کاپ ۳۱ (COP31) در ترکیه اولویتهای اقلیمی خود را در سخنرانیهایی تشریح میکنند؛ این در حالی است که مذاکرهکنندگان به دنبال توافقی بر سر برنامهای برای افزایش سهم برق در مصرف جهانی انرژی و احیای تلاشهای متوقفشده برای فاصله گرفتن از سوختهای فسیلی هستند.
سخنرانیهای کلیدی و اهداف سیاسی
نمایندگان نزدیک به ۲۰۰ کشور در شهر تفریحی آنتالیا در مدیترانه گردهم آمدهاند، این در شرایطی است که انتشار گازهای گلخانهای جهانی نشانههای کمی از کاهش بروز میدهد و جنگها، تورم و سایر بحرانها برای جلب توجه سیاسی رقابت میکنند. گزارش سازمان ملل در ماه گذشته نشان داد که جهان در مسیر عبور از حد مجاز گرمایش ۱.۵ درجه سانتیگراد (۲.۷ درجه فارنهایت) قرار دارد؛ حد مجازی که کشورها توافق کرده بودند برای جلوگیری از بدترین اثرات تغییرات اقلیمی در چارچوب توافق پاریس دنبال کنند.
لوران فابیوس، نخستوزیر سابق فرانسه که ریاست کنفرانس اقلیمی پاریس در سال ۲۰۱۵ را بر عهده داشت و شورای مشورتی رؤسای پیشین کاپ را رهبری میکند، گفت این سخنرانیها میتواند به مذاکرات شتاب سیاسی ببخشد. او به رویترز گفت: «این فرصتی است برای رهبران تا برخی اعلامیهها را مطرح کنند و این بار بیشتر توضیح دهند که چگونه اجرا خواهند کرد، زیرا واژه کلیدی در آنتالیا اجرا است.»
بر اساس برنامه کاپ ۳۱، دهها تن از رهبران جهان شامل رؤسای جمهور و سران دولتها، سخنرانیهای فشرده خود را از بعدازظهر چهارشنبه آغاز کرده و در طول روز پنجشنبه ادامه خواهند داد. انتظار میرود سخنرانان روز چهارشنبه شامل لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیسجمهور برزیل که در اواخر اکتبر مجدداً انتخاب شد و کشورش میزبان مذاکرات اقلیمی سال گذشته بود، باشند. اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، هان ژنگ، معاون رئیسجمهور چین، و هیلدا هاین، رئیسجمهور جزایر مارشال نیز روز چهارشنبه سخنرانی خواهند کرد. ایالات متحده، بزرگترین منتشرکننده تاریخی گازهای گلخانهای در جهان، برای دومین سال متوالی این مذاکرات را تحریم کرده و حضور نیافته است؛ این پس از آن رخ داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا که گرمایش زمین را یک شوخی نامیده بود، پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۵، ایالات متحده را از همکاریهای اقلیمی خارج کرد.
عصر برق یا گذر از سوختهای فسیلی؟
ترکیه، میزبان کاپ ۳۱، تاکنون نمایندگان دولتهای حاضر در کنفرانس را تحت فشار قرار داده است تا هدف برقرسانی را در مرکز یک توافق نهایی قرار دهند، حتی با وجود اینکه منتقدان میگویند این اقدام ممکن است تأثیر کمی در مهار گرمایش داشته باشد. این پیشنهاد، افزایش سهم برق از کل مصرف جهانی انرژی را تا سال ۲۰۳۵ به ۳۵ درصد هدف قرار میدهد که نسبت به کمی بیش از یک پنجم فعلی افزایش یافته است و به طور تئوریک انتشار گازهای گلخانهای ناشی از خودروها، کارخانهها و ساختمانها را کاهش میدهد.
با این حال، این پیشنهاد شامل زبانی نیست که الزامی کند انرژیهای جدید توسط منابع انرژی پاک تولید شوند و دولتهای جهان هنوز برنامه گستردهتری را برای گذار از سوختهای فسیلی مانند زغالسنگ، نفت و گاز شفافسازی نکردهاند. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، روز سهشنبه در کنفرانس گفت: «زمان آن مدتهاست که گذشته است که با گذار از سوختهای فسیلی به عنوان یک موضوع تابو یا لاعلاج برخورد کنیم» و از کشورها خواست تا زمانبندیهای روشنی برای این گذار ارائه دهند.
کنفرانس قبلی کاپ در برزیل نتوانست به اجماع درباره نیاز به یک برنامه جهانی برای کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی دست یابد. با این حال، ریاست برزیلی کاپ در هفتههای اخیر نقشه راهی را منتشر کرده است که هدف آن حفظ این ایده به عنوان محور اصلی مذاکرات اقلیمی است. این طرح از کشورها میخواهد که ابتدا سیستمهای انرژی خود را تا سال ۲۰۲۸ برنامهریزی و ارزیابی کنند و سپس برای کاهش عرضه سوختهای فسیلی از سال ۲۰۳۱ با یکدیگر همکاری کنند. این گزارش با تلاش گروهی از خبرنگاران از جمله والری ولکوویچی، تووان گمرکچو، ازگی ارکویون، سایمون جساپ و ویلیام جیمز تنظیم شده است.