ایرانوبان | نگهبان ایرانجایزه صلح نوبل به قاضی سابق دیوان کیفری بین‌المللی رسید
جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ به ناوی پیلای، حقوقدان ۸۵ ساله اهل آفریقای جنوبی و قاضی سابق دیوان کیفری بین‌المللی، اهدا شد. این انتخاب با واکنش شدید اسرائیل و ایالات متحده مواجه شده است، زیرا پیلای ریاست تیمی را بر عهده داشت که اسرائیل را به ارتکاب نسل‌کشی در غزه متهم کرده بود. در پی این رویداد، آمریکا تحریم‌های جدیدی را علیه دیوان کیفری بین‌المللی اعمال کرد.
صلح نیازمند عدالت است
ناوی پیلای، حقوقدان متولد آفریقای جنوبی که در طول دهه‌ها فعالیت حرفه‌ای خود در برخی از بزرگ‌ترین پرونده‌های حقوق بشری دوران مدرن نقش داشته است، روز جمعه برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ شد. با این حال، اهدای بزرگ‌ترین افتخار صلح‌سازی جهان به پیلای با انتقاد شدید اسرائیل و ایالات متحده روبرو شده است. این دو کشور نقش وی را در هیئت سازمان ملل متحد که به این نتیجه رسید اسرائیل در غزه مرتکب نسل‌کشی شده است، محکوم کردند.
پیلای، ۸۵ ساله، فعالیت خود را به عنوان وکیلی با تمرکز بر تبعیض و محرومیت آغاز کرد؛ از جمله بزرگ‌ترین پرونده‌های او، دفاع از نلسون ماندلا، فعال ضد آپارتاید زندانی در آن زمان بود. او سپس به عنوان قاضی در دادگاه عالی آفریقای جنوبی، دیوان کیفری بین‌المللی برای رواندا و دیوان کیفری بین‌المللی خدمت کرد و سمت کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد را بر عهده داشت. امروز، او به عنوان قاضی در دیوان بین‌المللی دادگستری در پرونده‌ای که میانمار را به نسل‌کشی متهم می‌کند، مشغول به کار است.
جنجال بر سر غزه
بحث‌برانگیزترین کار او، اما، از جدیدترین فعالیت‌هایش است. سال گذشته، پیلای تیمی از کارشناسان مستقل را رهبری کرد تا مشخص شود آیا اسرائیل در غزه مرتکب نسل‌کشی شده است یا خیر. نتیجه‌گیری این تیم: «واضح است که قصد نابودی فلسطینی‌ها در غزه از طریق اقداماتی که معیارهای مندرج در کنوانسیون نسل‌کشی را برآورده می‌کنند، وجود دارد.» این کمیسیون همچنین دریافت که «مسئولیت جنایات فجیع بر عهده مقامات اسرائیلی در بالاترین رده‌ها است.»
اسرائیل از همکاری با این تحقیقات خودداری کرد و نتایج آن را محکوم نمود. ایالات متحده نیز از این اقدام پیروی کرد و واشنگتن در واکنش به آن از شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد خارج شد؛ تیم پیلای توسط همین شورا مأمور شده بود.
از آن زمان، هم اسرائیل و هم ایالات متحده به دنبال برچیدن دیوان کیفری بین‌المللی بوده‌اند. روز جمعه، ایالات متحده تحریم‌های جدیدی را علیه دیوان کیفری بین‌المللی اعمال کرد، به دلیل آنچه دولت ترامپ تعصب آن را علیه ایالات متحده و اسرائیل می‌داند، در حالی که هیچ یک از این دو کشور عضو این دادگاه نیستند.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز جمعه در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «امروز کمیته نوبل خود را فراتر از حد ترمیم ناپذیری شرمنده کرد و جایزه صلح نوبل را که زمانی بزرگ بود، با اهدای آن به ناوی پیلای سازمان ملل، تحقیر کرد.» او به آنچه تحقیقات «جعلی» پیلای درباره اسرائیل خواند اشاره کرد و استدلال کرد که هیچ کس بیش از خودش شایسته این جایزه نیست. ترامپ افزود: «او در هیچ حوزه عادی اعتبار ندارد و هرگز کاری برای ترویج صلح انجام نداده است.»
کمیته نوبل نروژ استدلال کرد که به رسمیت شناختن کار پیلای راهی است «برای یادآوری به جهان که حاکمیت قانون—ملی و بین‌المللی—» اهمیت دارد.