انکار ترامپ از پیشنهاد تسهیل تحریمهای ایران؛ تهران اعلام آمادگی برای گفتگو
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گزارشهای رسانهای مبنی بر پیشنهاد کاهش تحریمها و آزادسازی منابع مالی ایران در ازای پیشرفت در برنامه هستهای را تکذیب کرد. در مقابل، مقامات ایران اعلام کردهاند که آماده مذاکره هستند، اما هرگونه فشار یا اجبار را برنخواهند تابید.
تکذیب پیشنهاد ترامپ
دونالد ترامپ روز دوشنبه در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «این خبر نادرست است. من هیچ چیزی به آنها پیشنهاد ندادهام.» این در حالی است که رسانههایی مانند اکسیاس (Axios) و سیانان (CNN) به نقل از مقامات ناشناس آمریکایی گزارش داده بودند که ترامپ آماده است در قالب یک توافق نهایی، در ازای «پیشرفت ملموس» ایران در موضوع هستهای، تحریمها را کاهش داده و منابع مالی ایران را آزاد کند. ترامپ پیشتر هدف از جنگ را جلوگیری از دستیابی تهران به بمب اتمی، پایان دادن به توانایی حملات به همسایگان و ایجاد شرایط برای تغییر حکومت در ایران عنوان کرده بود.
موضع ایران در قبال برنامه هستهای و مذاکره
ایران ضمن تکذیب تلاش برای ساخت سلاح هستهای، بر حق خود برای بهرهمندی از ظرفیت انرژی هستهای تأکید دارد. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در گفتگو با برنامه «فیس د نیشن» (Face the Nation) اعلام کرد که تهران آماده گفتگو درباره برنامه هستهای و سایر مسائل است، اما «زورگویی یا اجبار» را نمیپذیرد. او افزود: «ایران به دنبال جنگ نیست، اما از خود در برابر فشارها، تهدیدها و حملات دفاع خواهد کرد.» وی همچنین تأکید کرد که ایران پیشتر بر عدم توسعه سلاحهای هستهای توافق کرده است.
دیپلماسی و بحران تنگه هرمز
در تلاشهای جدید برای پایان دادن به جنگ هفتماهه، مقامات آمریکایی و ایرانی روز دوشنبه بهطور جداگانه با میانجیگران گفتگو کردند. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز یکشنبه تأکید کرد که تنها دیپلماسی میتواند تنش با ایالات متحده و اسرائیل را حل کند. او در شبکههای اجتماعی نوشت: «شرایط ما روشن است و هرگونه اقدام برای بازگشایی تنگه هرمز منوط به برآورده شدن این شرایط است. تنها یک راهکار مذاکرهمحور میتواند این بنبست را بشکند.» عراقچی همچنین اشاره کرد که توافق پیشنهادی میتواند منجر به آغاز یک بازه هفتروزه برای بازگشایی تنگه و توقف درگیریهای منطقهای شود.
ترامپ روز شنبه این طرح را رد کرد و مدعی شد که تلاش ایرانیها برای توافق بر سر این آبراه حیاتی، ناشی از ناامیدی آنهاست. او در کاخ سفید گفت: «آنها میخواهند فوراً با تنگه هرمز معامله کنند، چون در حال شکست سنگینی هستند.» با این حال، عراقچی اعلام کرد که میانجیگران هنوز رد رسمی پیشنهاد آمریکا را به تهران منتقل نکردهاند و ایران منتظر دریافت دیدگاههای قطعی از سوی میانجیگران است.
تأثیر بر بازار انرژی و قیمت نفت
این جنگ که در ماه فوریه با عنوان «عملیات خشم حماسی» (Operation Epic Fury) توسط ترامپ و اسرائیل آغاز شد، هزاران کشته بر جای گذاشته و با مختل کردن عرضه انرژی، باعث افزایش قیمت نفت و تورم جهانی شده است. ایران و متحدانش با گسترش درگیریها در منطقه، از جمله حملات پهپادی و موشکی به متحدان آمریکا در خلیج فارس و حملات حوثیها به منافع عربستان، به این وضعیت واکنش نشان دادهاند.
در پی افزایش نگرانیها از تأمین انرژی در خاورمیانه، قیمت نفت برای دومین روز متوالی در روز سهشنبه افزایش یافت. قیمت آتی نفت خام برنت با ۱.۴ درصد افزایش، به ۱۰۶.۷۷ دلار در هر بشکه رسید 🛢️.